Çeyrek, yarım, tam ve ziynet altının TL karşılığı tek bir değerden gelmez: her ürünün içindeki has altın miktarı, ons altın fiyatı ve USD/TRY kuru birlikte hesaplanır. Aşağıdaki araç bu üç değişkeni birleştirerek tüm ziynet türleri için teorik karşılığı hesaplar; isteğe bağlı olarak işçilik payını da ekleyebilirsiniz.
Sonuç teorik (borsa) değeridir. Kuyumcu fiyatına işçilik, kar marjı ve alış-satış makası eklenir; darphane ürünlerinin gramajı da üretim yılına göre küçük farklar gösterebilir.
Ziynet altın türleri ve has altın karşılıkları
Ziynet altınları 22 ayardır; yani içlerinde saf altının yanında dayanıklılık için başka metaller de bulunur. Fiyatı belirleyen, brüt ağırlık değil içerdiği has (saf) altın miktarıdır.
| Tür | Ayar | Brüt ağırlık | Has altın karşılığı |
|---|---|---|---|
| Gram altın | 24 | 1,00 g | 1,00 g |
| Çeyrek altın | 22 | yaklaşık 1,75 g | yaklaşık 1,60 g |
| Yarım altın | 22 | yaklaşık 3,50 g | yaklaşık 3,21 g |
| Tam (ziynet) altın | 22 | yaklaşık 7,00 g | yaklaşık 6,42 g |
| Ata lira | 22 | yaklaşık 7,22 g | yaklaşık 6,61 g |
Bu değerler yaklaşıktır. Darphane ürünlerinin gramajı üretim yılına ve seriye göre küçük farklar gösterebilir; eski tarihli ziynetlerde sapma daha belirgindir.
Hesaplama nasıl yapılır?
Üç adımlık bir zincir:
- 1. Has altının gram fiyatı: (Ons fiyatı / 31,1035) x USD/TRY kuru
- 2. Ürünün karşılığı: Has gram fiyatı x ürünün has altın miktarı
- 3. Toplam: Adet ile çarpın, varsa işçilik payını ekleyin
Örnek: ons 2.410 dolar ve kur 48,30 iken has altının gram fiyatı yaklaşık 3.742 TL olur. Bir çeyrek altının teorik karşılığı 3.742 x 1,60 = yaklaşık 5.987 TLdir. Sadece gram altın hesabı için gram altın hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Milyem ve ayar ne anlama gelir?
Ayar, bir alaşımdaki saf altın oranını gösterir ve milyem olarak ifade edilir. 24 ayar 1000 milyem yani saf altındır; 22 ayar 916, 18 ayar 750, 14 ayar 585 milyemdir. Bilezik ve takı hesaplarında kullanılan katsayılar bu oranlardır.
Kuyumcu fiyatı neden hesaplanandan yüksek?
Buradaki sonuç, ürünün içerdiği altının ham değeridir. Kuyumcuda gördüğünüz fiyat bunun üzerine üç kalem ekler:
- İşçilik (milyem farkı): Özellikle bilezik ve takı ürünlerinde belirgindir; darphane ziynetlerinde daha sınırlıdır.
- Kâr marjı: Satıcının payı.
- Alış-satış makası: Aynı anda alıp satsanız bile aradaki fark kadar zarar edersiniz. Bu, forex piyasasındaki spread ile aynı mantıktır; ayrıntısı için alış-satış makası yazımıza bakabilirsiniz.
Bu nedenle fiziki altını kısa vadeli alım satım için kullanmak, makas nedeniyle maliyetli bir yöntemdir.
Fiyatı hangi iki değişken hareket ettirir?
Türkiye’de altın fiyatındaki değişimi doğru okumak için hareketin hangi taraftan geldiğini ayırmak gerekir:
- Ons yükseliyor, kur sabit: Küresel bir hareket var; ABD reel faizleri, jeopolitik risk veya dolar endeksi kaynaklıdır.
- Ons sabit, kur yükseliyor: Yerel bir hareket var. TL cinsinden fiyat artıyor ama dolar bazında altın değer kazanmış değil.
- İkisi birlikte: Etkiler birikir; en sert artışlar bu durumda görülür.
Ons tarafını XAU/USD sayfamızdan, kur tarafını USD/TRY sayfamızdan takip edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Çeyrek altın kaç gram?
Brüt ağırlığı yaklaşık 1,75 gramdır ve 22 ayardır; içindeki saf altın miktarı yaklaşık 1,60 gramdır. Fiyat hesabında brüt ağırlık değil bu has karşılık kullanılır.
Tam altın ile ata lira aynı mı?
Hayır. İkisi de 22 ayardır ancak ata lira biraz daha ağırdır; bu nedenle has altın karşılığı ve fiyatı da tam altından yüksektir.
Eski tarihli ziynetler farklı mı hesaplanır?
Gramaj üretim dönemine göre değişebildiği için eski ürünlerde kuyumcu tartarak değerlendirir. Bu araç standart gramajları esas alır.
Bilezik hesabı nasıl yapılır?
Bilezikte gram ve ayar bilgisini kullanın: 22 ayar seçeneğini seçip adet alanına bileziğin gram ağırlığını yazın. İşçilik payını ayrıca ekleyebilirsiniz.
Neden anlık fiyat göstermiyorsunuz?
Ons ve kur değerlerini kendiniz girdiğiniz için hesap, sizin bakmak istediğiniz senaryoya göre çalışır. Güncel ons ve kur seviyelerini sayfanın üstündeki canlı şeritten görebilirsiniz.
Bu araç yalnızca hesaplama amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Kuyumcu ve banka fiyatları farklılık gösterir. Ayrıntı için Yasal Uyarı ve Risk Bildirimi.