Kuyumcuya gidip aynı ürünü alıp hemen satmayı deneyin: elinize ödediğinizden daha az para geçer. Aradaki bu farka alış-satış makası denir ve fiziki altın alan herkesin ödediği, ama çoğu zaman farkına varmadığı bir maliyettir.
Makas nedir?
Satıcının aynı anda geçerli iki farklı fiyatı vardır: alış fiyatı (sizden alırken verdiği) ve satış fiyatı (size satarken istediği). Satış her zaman alıştan yüksektir. Aradaki fark satıcının kâr marjı ve fiyat riskine karşı aldığı primdir.
Bu, forex piyasasındaki spread ile birebir aynı mekanizmadır. Orada da pozisyon açıldığı anda spread kadar zararla başlarsınız; kâra geçmek için fiyatın önce o farkı kapatması gerekir. Fiziki altında da altın fiyatı en az makas kadar yükselmeden kâra geçemezsiniz.
Makası ne belirler?
- Ürün tipi: Darphane ziynetlerinde ve gram altında dar; işlemeli takıda çok geniştir. Takıda ayrıca işçilik kaybı da devreye girer.
- Piyasa oynaklığı: Kur ve ons sert hareket ettiğinde satıcının riski artar, makas açılır.
- Miktar: Büyük hacimlerde oransal makas genellikle daralır.
- Satıcı tipi: Kuyumcu, banka ve online platformlar farklı makas uygular.
- Ürünün durumu: Sertifikasız veya ambalajı açılmış ürünlerde alış fiyatı düşer.
Makas neden kısa vadeli alım satımı anlamsız kılar?
Diyelim ki toplam maliyetiniz (makas ve işçilik) %5 olsun. Aldığınız gün bozdursanız %5 zarardasınız. Kâra geçmek için altının önce %5 yükselmesi, ondan sonra kazanmaya başlaması gerekir. Bu yüzden fiziki altın, günlük fiyat hareketlerinden yararlanmaya çalışmak için uygun bir araç değildir; maliyet yapısı uzun vadeli tutmaya göre kurgulanmıştır.
Aynı sebeple, forex piyasasında gün içi işlem yapanlar için de spread en kritik maliyet kalemidir. İşlem sıklığı arttıkça maliyetin toplam sonuç üzerindeki ağırlığı büyür.
Maliyeti nasıl azaltırsınız?
- İşçiliği düşük ürün seçin: Yatırım amacıyla alıyorsanız gram altın veya sarrafiye, işlemeli takıya göre çok daha az maliyet doğurur.
- Aynı gün birkaç yerden fiyat alın: Kuyumcu, banka ve online platformların makasları farklıdır.
- Teorik değeri önceden hesaplayın: Ziynet altın, bilezik ve bozdurma araçlarımızla ne kadar makas ödediğinizi görebilirsiniz.
- Sakin günleri tercih edin: Kurun ve onsun oynak olduğu günlerde makas açılır.
- Sertifika ve ambalajı saklayın: Bozdururken fiyatı doğrudan etkiler.
Sık sorulan sorular
Makas her üründe aynı mı?
Hayır. Gram altın ve darphane ziynetlerinde en dar, işlemeli takıda en geniştir. Gümüşte ise birim değer düşük olduğu için oransal makas altından daha büyüktür.
Bankada makas daha mı dar?
Bankalar standart ürünlerde farklı bir makas yapısı uygular; her zaman daha ucuz olacağı garanti değildir. Aynı gün karşılaştırmak gerekir.
Makas ile işçilik aynı şey mi?
Hayır. İşçilik ürünün üretim maliyetidir ve takıda bozdururken büyük ölçüde kaybedilir. Makas ise satıcının alış ve satış fiyatı arasındaki farktır; işçiliği olmayan gram altında bile vardır.
Online altın platformlarında makas var mı?
Evet. Fiziki teslimat olmasa da alış ve satış fiyatı arasında fark uygulanır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Ayrıntı için Yasal Uyarı ve Risk Bildirimi.