Altın bozdururken elinize geçen tutar, o günkü teorik altın değerinden düşüktür. Aradaki farkı üç şey yaratır: alış-satış makası, geri alınamayan işçilik ve ürünün gerçek has altın içeriği. Bu araç, bozdurma öncesinde beklentinizi gerçekçi bir rakama oturtmanızı sağlar.
Makas oranı ürüne, kuyumcuya ve piyasa koşullarına göre değişir. Volatil günlerde makas belirgin biçimde açılır. Buradaki sonuç tahmindir.
Bozdurma tutarı nasıl hesaplanır?
- 1. Has altının gram fiyatı: (Ons fiyatı / 31,1035) x USD/TRY kuru
- 2. Ürünün has altın içeriği: Adet veya gram x ayar-ağırlık katsayısı
- 3. Teorik değer: Bu ikisinin çarpımı
- 4. Bozdurma tutarı: Teorik değerden kuyumcunun alış makası düşülür
Makas nedir, neden var?
Kuyumcu altını sizden aldığı fiyattan daha yükseğe satar; aradaki fark onun kâr marjı ve risk primidir. Buna alış-satış makası denir ve aynı gün alıp sattığınızda dahi bu fark kadar zarar edersiniz.
Mantık, forex piyasasındaki spread ile birebir aynıdır. Orada da pozisyon açıldığı anda spread kadar zararla başlar; kâra geçmek için fiyatın önce o farkı kapatması gerekir. Altında da öyle: aldığınız gün bozdursanız makas kadar eksiktesiniz.
Makası ne büyütür?
- Ürün tipi: Darphane ziynetlerinde makas dar, işlemeli takıda geniştir.
- Piyasa oynaklığı: Kurun ve onsun sert hareket ettiği günlerde kuyumcu riski artar, makas açılır. Bu, likidite düşerken volatilitenin artması durumunun fiziki altındaki karşılığıdır.
- Sertifika ve ambalaj: Ambalajı bozulmuş veya sertifikası olmayan ürünlerde daha düşük fiyat verilebilir.
- Eskime ve gramaj kaybı: Uzun süre kullanılmış takılarda tartıda eksik çıkabilir.
Bozdurmadan önce yapılabilecekler
- Aynı gün birkaç kuyumcudan fiyat sorun; makas oranları belirgin biçimde farklılaşabilir.
- Ons ve kur seviyelerini önceden kontrol edin; teorik değeri bilmek pazarlık zeminini değiştirir. XAU/USD ve USD/TRY sayfalarımızdan takip edebilirsiniz.
- Ambalajlı ve sertifikalı ürünleri ambalajıyla götürün.
- Takı ile ziyneti ayrı değerlendirin; takıda işçilik kaybı çok daha büyüktür.
- Bankaların altın alış fiyatlarıyla karşılaştırın; bazı durumlarda banka makası daha dar olabilir.
Sık sorulan sorular
Neden aldığım fiyattan düşük veriliyor?
Kuyumcu alış ve satış için iki farklı fiyat kullanır. Aradaki makas onun marjıdır; ayrıca takı ürünlerinde ödediğiniz işçiliğin büyük bölümü geri alınmaz.
İşçiliği geri alabilir miyim?
Genellikle hayır. Kuyumcu ürünü çoğunlukla has altın içeriği üzerinden değerlendirir. Bu yüzden yatırım amaçlı alımda işçiliği düşük ürünler tercih edilir.
Bankada bozdurmak daha mı avantajlı?
Bankalar genellikle standart ürünlerde (gram altın, ziynet) çalışır ve makasları farklıdır. Takı ürünlerinde ise kuyumcuya gitmek gerekir. İki seçeneği aynı gün karşılaştırmak en sağlıklısıdır.
Hangi günler bozdurmak daha iyi?
Kurun ve onsun sakin seyrettiği günlerde makas daha dardır. Sert hareket günlerinde kuyumcu riskini makasa yansıtır.
Hurda altın nasıl değerlendirilir?
Ayarı ve gramı ölçülerek has altın içeriği bulunur, ardından makas düşülür. Bu araçta ayar seçeneğini ve gram alanını kullanarak yaklaşık sonucu görebilirsiniz.
Bu araç yalnızca hesaplama amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Gerçek alış fiyatları kuyumcu ve bankalara göre farklılık gösterir. Ayrıntı için Yasal Uyarı ve Risk Bildirimi.